Ozon Tabakasının Zarar Görmesi, Büyük Tükenişe Neden Olmuş

Uzayda savrulan küçük mavi noktamız, tarihi boyunca bilinen 5 büyük tükeniş vukuatı atlattı. Bu hadiselerin her birinde, o devirde dünya üzerinde olan canlıların en az yarısı yok oldu. Bu vukuatların nedenleriyse birbirlerinden farklı olabiliyordu.

Bilim kişileri, yaptıkları çalışmalarda Geç Devoniyen devirde yaşanan büyük tükeniş vakasının sebebinin 'ozon tabakasının incelmesi' olabileceğini keşfetti. Bu da güneşten gelen zararlı morötesi ışınların gezegenimize ulaşmasına neden oldu.

Ozon tabakasındaki incelme, canlıların sonu olmuş olabilir:

Southampton Üniversitesi’nden John Marshall, elde ettikleri bulguların kişilerin günümüzde yaşadığı iklim buhranı konusunda uyardığını da tabir ediyor. “Araştırmalarımıza nazaran gezegenimiz, iklimin ısınmasıyla tetiklenerek ozon tabakasını yok eden iç süreçlere sahip” diyen araştırmacı, bu durumu günümüzle karşılaştırırken “Kendi iklim değişikliği devrimiz için önemli bir tehlike uyarısı” kelamlarını kullandı.

Geç Devoniyen periyotta yaşanan büyük tükeniş hadisesi, omurgalı canlıların gelişimi için değerli bir rol oynamıştı. Omurgalılardan evvel ortaya çıkıp gezegenin hâkimi olan dört üyeliler kümesindeki canlılar, bu tabiat vakasını atlatmayı başaramamıştı. 

Fosillerden gelen haberler:

Southampton Üniversitesi araştırmacıları, toplu tükeniş hadisesinden öncesine ve sonrasına ilişkin fosilleşmiş bitkileri inceledi. Bu fosillerin karşılaştırılması da o periyotta atmosferde yaşanan değişikliklerin gözlemlenebilmesini sağlıyor. Araştırmacıların incelediği bitkilerde DNA’ları hasar görmüş sporlar olduğu görüldü. Bu sporların bu formda zarar görmesinin nedeni ozon tabakası ortadan kalktığı için zararlı ışınların engellenememiş olması.

Görünüşe nazaran bu durum, pek çok bitki tipini çok süratli bir biçimde yok olmasına neden oldu. Orman ekosisteminin zarar görmesinin akabinde da geri kalan canlılar yol oldu. Eski bitki örtüsünün bölgesini yeni cinslerden oluşan bir fauna aldık

Sıcaklık artışı karbon salınımını artırmış:

Profesör Marshall, başka araştırmacıların yaptığı çalışmalarda sıcaklık artışıyla birlikte suların buharlaşmasıyla suda çözünmüş karbonun atmosfere yayıldığını gösterdiğini hatırlattı. Araştırmacıya nazaran bu durum, kendini besleyen bir döngü yaratıyor. Sıcaklık arttıkça karbon salınımı artıyor. Bu da ozon tabakasının incelmesine neden oluyor. Ozon tabakası inceldikçe daha çok alg ve bitki ölüyor. Bu da daha da fazla karbon salınımı yaratıyor. 

Gezegenimiz devasa bir kartopuna dönerek soğurken karbondioksit alıp oksijen veren algler sayesinde de karbon ölçüsünün azalmasıyla yaşam yine canlanmış. Araştırma, Science Advances mecmuasında yayınlandı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir